جشنواره ونیز

مقدمه:
سال قبل مجموعا ۱۱ فیلم انگلیسی زبان از جمله ۵ فیلم از سینمای بریتانیا در جشنواره ونیز حضور داشتند ولی امسال نه در بخش مسابقه و نه در بخش های دیگر حتی یک فیلم هم از انگلیس نیست. از بین ۵ فیلم امریکایی که در بخش مسابقه حضور دارند، هیچ کدام فیلم افتتاحیه حساب نشده اند و فیلم امریکایی که در افتتاحیه استفاده شد، در بخش مسابقه حضور ندارد. به اضافه چند فیلم امریکایی دیگر هم حساب نشده اند از جمله فیلم هنرمند ایرانی آقای رامین بهرانی. که این تعداد باعث افزایش فیلم های امریکایی جشنواره شده است.

اعتصاب نویسنده های هالیوود که صد روز طول کشید باعث شد که خیلی از محصولات عمده استودیوهای هالیوود به ونیز نرسند. اما در ۵ فیلمی که از امریکا شرکت کردند، بیشتر از کارگردان های سینمای غیر متعارف حضور چشمگیر دارند، به اضافه ی ستاره های برجسته هالیوود که در فیلم های این کارگردان های غیر متعارف شرکت کرده اند و به این ترتیب جبران مافات کرده اند؛ از جمله کیم بسینگر (Kim Basinger) و چارلیز ترون (Charlize Theron) را که در فیلم دشت سوزان (The Burning Plain) بازی می کنند (که فیلم غیر متعارفی است) و ههمچنین جورج کلونی (George Clooney) و برد پیت (Brad Pitt) ، ستاره های فیلم برادران کوئن (Coen) هستند. پس از خواندن بسوزانید (Burn After Reading) برنامه ی افتتاحیه جشنواره بود و دیشب پخش شد.

اما امسال کار ساختمان مجتمع جدید جشنواره ونیز هم شروع می شود که قرار است سال ۲۰۱۱ رسما افتتاح گردد. در مراسم افتتاح جشنواره برای پشت فرش قرمز که در همه ی تصویرهای روزنامه ها و تلویزیون ها منعکس خواهد شد، یک کار هنری قرار دارد. امسال برای اولین بار صحنه ای طراحی شده از طراح صحنه برجسته ایتالیایی دانته فره تی (Dante Ferretti) ، برنده دو جایزه اسکار به خاطر طر احی صحنه فیلم های امریکا، سوینی تاد (Sweeney Todd) و فیلم هوانورد (The Aviator) ، در این طرح سه شیر طلایی نشان داده می شود که از یک پرده سفید به بیرون سر در آورده اند و بر اساس مجسمه شیر طلایی جنشنواره وینز ساخته شده که جایزه جشنواره هم است. خبرنگارهایی که این طرح را دیده اند، گفتند اثریست که شایسته نمایش در بیه نال (Biennale) هنرهای تجسمی ونیز را هم دارد که می دانیم موسسه برگزار کننده جشنواره ونیز هم همان بیه نال است.

گزارش:

شب گذشته، سه شنبه شب، منظره خیر کننده شهر ونیز با حضور هنرمندان برجسته ی سینمای امریکا، ستاره باران شد. ده ها خبرنگار و صدها تن از هواداران سرسخت سینما و هنرپیشه های فیلم افتتاحیه ی جشنواره، فیلم جدید برادران کوئن “پس از خواندن بسوازنید” (Burn After Reading) ، همه در انتظار حضور آقای جورج کلونی بودند که با قایق از راه رسید و به جمع هم بازی های خود پیوست. از جمله آقای برد پیت و تیلدا سوینتن (Tilda Swinton).

جورج کلونی در چند فیلم از جمله سری فیلم های اوشن (Ocean) با برد پیت هم بازی بوده است. و در چندین فیلم از جمله فیلم برادر کجایی (O Brother, Where Art Thou) با برادران کوئن کار کرده است.

کمدی جاسوسی “پس از خواندن بسوازنید”، داستان دو مربی بدن سازی در یک کلوپ است که به طور اتفاقی به پرونده الکترونیکی یک ماموری CIA دست پیدا می کنند و میخواهند با فروش اسرار آن، پولدار شوند.

نویسنده و کارگردان فیلم، جوئل (Joel) و اتان کوئن (Ethan Coen) همراه با بازیگران دیگر از جمله فرنسیس مک دورمند (Frances McDormand) در کنار کلونی و پیت در کنفرانس مطبوعاتی جشنواره ونیز، دربرابر خبرنگاران ظاهر شدند.

کلونی به شوخی گفت با توجه به نقش هایی که ما بازی کرده ایم، من نگرانم که شما در باره ما دو نفر، چه فکر می کنید. کلونی افزود که برادران کوئن هم واقعا برادر نیستند، و علت کار کردن آنها با او و پیت این است که بازیگران ارزان تری پیدا نکرده اند.

برد پیت می گوید: مدتهاست می خواهد خودش را در یکی از فیلم های برادران کوئن جا کند و بعد از ساکت کردن خبرنگاران می گوید وقتی او را برای این فیلم خبر کردند، خوشحال شد. به خصوص که گفتند نقش را به خاطر او دست نویس کرده اند.

علاوه بر فیلم “پس از خواندن بسوزانید” از برادران کوئن، چهار فیلم دیگر از امریکا از جمله فیلم لاس وگاس از امیر نادری برای دریافت جایزه شیر طلایی، یکی از جوایز عمده سینمایی جهان، رقابت می کنند. در مجموع ۲۱ فیلم از جمله ۴ فیلم از ایتالیا و سه فیلم از فرانسه و سه فیلم از ژاپن برای هیئت داوری به ریاست ویم وندرز (Wim Wenders) نمایش داده می شود.

مارکو مولر مدیر هنری جشنواره ونیز می گوید برای اولین بار است که ۵ فیلم از امریکا در بخش مسابقه ی جشنواره شرکت داده شده است. او می گوید بعضی سال ها ۳ فیلم از انگلیس است. اما در حال جشنواره فیلم، اطلس کشورها نیست.
رئیس هیئت داوران جشنواره، کارگردان آلمانی، ویم وندرز می گوید، امیدوار است ۲۱ فیلم بخش مسابقه، نمایشگر وضع کنونی هنر سینما در جهان باشد.

سه کارگردان دیگر از جمله جان لندس (John Landis) امریکایی، لوکرسیا مارتل (Lucrecia Martel) کارگردان آرژانتینی و جانی تو (Johnnie To) از هنگ کنگ همراه با کارگردان آلمانی، ویم وندرز در هیئت داوران جشنواره ی ونیز، عضو هستند.

برای گرفتن فیلم های برجسته، جشنواره ونیز با جشنواره کن و با تورنتو رقیب است، که جشنواره تورنتو بلافاصله بعد از آن شروع خواهد شد. رقابت جشنواره ها بیشتر برای فیلم های پرستاره است که حضورشان جشنواره را خبرساز میکند. به عنوان نمونه در این جشنواره حواس همگان متوجه جورج کلونی و برد پیت است. هنرمندانی که (به خصوص جورج کلونی) باید گفت که به مقام ابر ستاره عصر خود رسیده اند و کلونی به خاطر اینکه زیرکی و هنر و خوش برخوردی و خوش طبعی و شکسته نفسی را در خودش جمع کرده است. به هر حال امریکا هم همان طور که اشاره کردیم، در ۶۵مین دوره جشنواره ونیز، که قدیمی ترین جشنواره سینمایی دنیاست، هرچند از محصولات سنتی استودیوهای هالیوودی کار کمتری عرضه کرده، اما با ۵ فیلم حضور برجسته ای دارد،. به خصوص هنرمند های برجسته ی غیر متعارفی مانند برادرهای کوئن که شانس زیادی برای گرفتن جایزه ندارند، زیرا در بخش مسابقه نیستند.

اما از جمله دیگر هنرمندهای غیر متعارف سینمای امریکا باید از درن آرونافسکی (Darren Aronofsky) نام ببریم که فیلم او با نام کشتی گیر (The Wrestler) در جشنواره امسال نمایش داده میشود که با هنرنمایی میکی رورکی (Mickey Rourke) هنرمند کم کار سینمای امریکا است و در نقش یک کشتی گیر بازنشسته که میخواهد روی تشک برگردد و در کنارش چهره ی همیشه زیبای خانم ماریسا تومه (Marisa Tomei) حضور دارد. آرونافسکی هنرمند سرکشی است که فیلم اولش مرثیه برای یک رویا (Requiem For A Dream) ، درباره ی تاثیر ویرانگر مواد مخدر، که احتمالا به خاطر تصاویر چندش آورش هنوز از خاطره ها نرفته است.

از سناریست مکزیکی، گیولرمو آریاگا (Guillermo Arriaga) ، نخستین کارش به عنوان کارگردان در جشنواره حضور دارد. آریاگا با نوشتن فیلم های آلاهاندرو گونزالس ایناریتو (Alejandro González Iñárritu) یعنی فیلم های بابل (Babel) ، ۲۱ گرم (۲۱ Grams) و آمورس پروس (Amores Perros) کار دوست و همکار خودش، آقای ایناریتو را جهانی کرد و حالا نوبت به خودش رسیده است. گیولرمو آریاگا تنها فیلم اول بخش مسابقه را دارد. فیلم دشت سوزان (The Burning Plain) با شرکت کیم وسینگر و شخصیت نقش مادرش با بازی شارلز ترون ظاهر خواهد شد. که باز هم داستانیست درباره چند شخصیت در چند نقطه پراکنده در امریکا و مکزیک و به خصوص در مرز مکزیک و امریکا.

فیلم راشل ازدواج میکند (Rachel Getting Married) از جاناتان دمی (Jonathan Demme) ، هنرمندی که ۲۰ سال پیش با آثارش تعریف تازه ای از سینمای غیر متعارف در امریکا عرضه کرد. این فیلم با شرکت آن هته وی (Anne Hathaway) در نقش یک مانکن که بعد از ترک مواد برای چندمین بار، میخواهد در مراسم عروسی خواهرش شرکت کند، ظاهر می شود.

فیلم دیگر امریکا در بخش مسابقه جشنواره وینز، فیلم صندوق رنگ (Hurt Locker) است که کترین بیگه لو (Kathryn Bigelow) آن راساخته که باز هم یک فیلم غیر متعارف دیگر است.

فیلم دیگر امریکا کار جدید امیر نادری کارگردان برجسته سینمای ایران است که نزدیک ۲۵ سال در نیویورک مقیم بوده است. فیلم آقای نادری، فیلم وگاس: براساس یک ماجرای واقعی (Vegas: Based On A True Story) نام دارد و داستان یک زوج قمار باز است که بعد از باختن دار و ندارشان، خانه ی مسکونی خود را هم در پی یافتن گنج، زیر و رو و ویران می کنند.

از هنرمندان ایرانی، دو فیلم دیگر در جشنواره ونیز حضور دارد. یکی خداحافظ سولو (Goodbye Solo) که در بخش اوریزانتی (Orizzonti) جشنواره نشان داده می شود. این فیلم از هنرمند ایرانی تبار امریکایی مقیم نیویورک، آقای رامین بهرانی است که سومین کارش به حساب می آید. او که بزرگ شده ی کارولینای شمالی است تمام کارهای خود را بیشتر در نیویورک ساخته است. او قبل از این فیلم Man Push Cart را ساخته بود که در مورد یک خواننده افغانی بود که در خیابان های نیویورک چای و قهوه دست فروشی می کرد و فیلمی بود که توجه زیادی برانگیخت.

فیلم ایرانی دیگر در جشنواره ونیز، خارج از مسابقه در بخش خارجی، کار جدید عباس کیارستمی است، به نام شیرین که احساسات و عواطف برانگیخته شده در چهره های ۱۱۴ هنرپیشه از جمله خانم جولیت بینوش را در حال تماشای یک نمایش براساس خسرو و شیرین نشان می دهد که آن را هم آقای کیارستمی کارگردانی کرده ولی در فیلم دیده نیم شود، بلکه تاثیرش را بر روی صورت های آنها می بینیم.

توسط: بهنام ناطقی (تایپ از سرزمین سینما)